Tài liệu biên soạn ôn thi cao học hành chính (có đáp án đầy đủ)

05-07-2022 18:44 Lượt xem: 248 Download: 107 30 trang
Tài liệu ôn thi cao học hành chính đang được các Anh (chị) quan tâm. Thư viện hành chính đã tổng hợp, nghiên cứu, biên soạn công phu các tài liệu ôn tập phục vụ ôn thi cao học hành chính. Tài liệu gồm bài soạn + đáp án môn kiến thức chung, tài liệu môn nghiệp vụ chuyên ngành, môn ngoại ngữ, tin học, đề thi trắc nghiệm, đề thi tham khảo...

Bản xem trước: Download Bản đầy đủ

Tài liệu ôn thi cao học hành chính đang được các Anh (chị) quan tâm. Thư viện hành chính đã tổng hợp, nghiên cứu, biên soạn công phu các tài liệu ôn tập phục vụ ôn thi cao học hành chính. Tài liệu gồm bài soạn + đáp án môn kiến thức chung, tài liệu môn nghiệp vụ chuyên ngành, môn ngoại ngữ, tin học, đề thi trắc nghiệm, đề thi tham khảo...ôn thi cao học hành chính.

TÀI LIỆU ÔN THI CAO HỌC HÀNH CHÍNH BIÊN SOẠN (26 CÂU/ĐÁP ÁN)

Câu 1: Làm rõ những điểm chung và khác biệt giữa quản lý Nhà nước với các dạng quản lý xã hội khác để chứng tỏ rằng “quản lý Nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt”

* Quản lý là một hoạt động phức tạp và có nhiều chức năng. Quản lý ở góc độ quản lý học là sự tác động có tổ chức có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm hướng hành vi của đối tượng đạt tới mục tiêu đã định trước

* Quản lý báo gồm 3 dạng:

- quản lý giới vô sinh

- quản lý giới sinh vật

- quản lý tổ chức con người (quản lý xã hội)

* Quản lý xã hội báo cáo gồm các thực thể có tổ chức, có lý trí kết thành hệ thống chặt chẽ. Đây là dạng quản lý phức tạp nhất nhưng cũng là hoàn thiện nhất vì đối tượng quản lý là con người có lý trí và mối quan hệ nảy sinh liên tục. Xã hội càng phát triển thì mối quan hệ giữa họ càng phong phú, đa dạng, phức tạp cả bề rộng lẫn chiều sâu, cả hữu hình lẫn vô hinh

* Quản lý Nhà nước là dạng quản lý xã hội nên nó có đặc trưng của quản lý xã hội

* Quản lý Nhà nước cũng như quản lý xã hội báo giờ cũng bao hàm chủ thể và đối tượng. Chủ thể quản lý đều là các thực tế có tổ chức có lý trí và đối tượng quản lý là con người với đủ bản chất xã hội của mình.

* Quản lý Nhà nước bao giờ cũng có quyền lực.Quyền hành là đặc quyền của chủ thể do tổ chức trao cho, là phương tiện để chủ thể quản lý Nhà nước hay xã hội tác động lên đối tượng quản lý.

* Quản lý Nhà nước mang tính tổ chức giống như các hoạt động quản lý xã hội khác. Tính tổ chức là nền tảng của hoạt động quản lý.

* Quản lý xã hội, quản lý Nhà nước bao giờ cũng phải có thông tin. Thôn tin trong quá trình Nhà nước nói riêng trong quản lý xã hội nói chung là cơ sở căn bản của quản lý các tác nghiệp quản lý.

* Quản lý Nhà nước phải có mục tiêu nhất định không nằm ngoài các yếu tố cấu thành quá trình quản lý xã hội.

* Quản lý Nhà nước mang những đặc điểm chung với của quản lý xã hội nhưng quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt. Tính chất đặc biệt ấy thể hiện ở sự khác biệt giữa quản lý Nhà nước với các hoạt động quản lý xã hội khác.

* Quản lý Nhà nước, chủ thể quản lý là các cơ quan trong bộ máy Nhà nước: Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp. Còn quản lý xã hội chủ thể của nó là các thực thể có lý trí và có tổ chức đảng, đoàn thể, các tổ chức khác v.v...

- Đối tượng quản lý của quản lý Nhà nước bao gồm toàn bộ nhân dân, mọi cá nhân sống và làm việc trên lãnh thổ quốc gia và phạm vi của nó mang tính toàn diện trên mọi lĩnh vực. Còn đối tượng quản lý của quản lý xã hội nó bao gồm các cá nhân, các nhóm trong phạm vi một tổ chức.

- Quản lý Nhà nước mang tính quyền lực Nhà nước và sử dụng pháp luật làm công cụ chủ yếu để duy trì trật tự xã hội và thúc đẩy xã hội phát triển. Quản lý xã hội mang tính quyền lực xã hội sử dụng các quy phạm quychế nội bộ để điều chỉnh các quan hệ.

Câu 2: Phân tích khái niệm hành chính công từ các góc độ tiếp cận cơ bản.

- Cách tiếp cận từ giác độ quản lý: Theo cách tiếp cận này Hành chính công được hiểu theo nghĩa là jd quản lý Nhà nước, nghĩa là nhấn mạnh Hành chính công từ giác độ quản lý và tổ chức các cơ quan công quyền.

+ ở đây Hành chính công có nhiệm vụ cơ bản là phải chỉ huy, lãnh đạo, phối hợp và kiểm soát mọi hoạt động của các chủ thể cá nhân trong quốc gia để đạt được mục tiêu quốc gia, ở đây đồng nhất Hành chính công với quản lý Nhà nước.

+ Theo cách tiếp cận quản lý Nhà nước cũng có thể hiểu hành chính công là hoạt động thực thi quản lý Nhà nước, nhằm duy trì và phát triển cao các mối quan hệ giữa xã hội và pháp luật, thoả mãn nhu cầu hợp pháp của con người.

+ Từ cách tiếp cận này thì Hành chính công cần lưu ý một số các điểm Hành chính công là hoạt động thực thi quyền hành pháp, hành chính công là sự tác động có tổ chức và tuân thủ theo quy tắc của pháp luật và pháp chế.

- Cách tiếp cận từ giác độ chính trị: thì Hành chính công là hoạt động liên quan đến xây dựng và thực thi chính sách công như tư vấn chính sách, xây dựng dự thảo hay thừa nhận Hành chính công là người thực thi đầy đủ Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước, Hành chính công biến các mục tiêu chính trị thành các mục tiêu cụ thể và hiện thực.

- Cách tiếp cận từ giác độ pháp lý: Thì Hành chính công là luật tỏng hành động đưa pháp luật vào đời sống, ban hành ra các văn bản dưới luật để thể hiện luật, triển khai các văn bản pháp luật của Nhà nước và biến các ý tưởng đó thành sản phẩm cụ thể.

- Cách tiếp cận Hành chính công từ thuật ngữ khu vực công: Thì Hành chính công là sự quản lý của các cơ quan hành chính Nhà nước đối với các chủ thể khác của xã hội, và Nhà nước tham gia nhiều vào các hoạt động mà khu vực tư không làm.

- Cách tiếp cận coi Hành chính công là khoa học và nghệ thuật:

+ Hành chính công là khoa học nó dựa trên các tiêu chí khoa học có người nghiên cứu nó, có các công trình nghiên cứu, có cơ sở để nghiên cứu nó.

Ở đây đối tượng nghiên cứu của khoa học hành chính là rất rộng lớn, nó bao gồm các quy luật tổ chức và vận hành bộ máy hành pháp, nó nghiên cứu các phương pháp quản lý trong hành chính Nhà nước, nghiên cứu phong cách lãnh đạo, tâm lý công chức, đạo đức công chức, hay nghiên cứu về tổ chức điều hành công sở, kỹ thuật xây dựng và ban hành văn bản và đặc biệt là nghiên cứu chuyên sâu của việc quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hoá, môi trường...

+ Hành chính công là nghệ thuật: Đây là nghệ thuật làm việc với con người giao tiếp, tìm hiểu tâm lý con người và nghệ thuật này được ứng dụng vào bất cứ lĩnh vực nào để công việc được thực hiện một cách hoàn hảo, khéo léo.

+ Hành chính công là khoa học kết hợp với nghệ thuật: Nghĩa là Hành chính công tác động đến hoạt động của con người mang tính 2 mặt, một mặt là nghệ thuật, nghệ thuật của việc sử dụng kỹ năng, các mối quan hệ; mặt khác đòi hỏi phải vận dụng nhiều quy luật. Một mặt nó là khoa học vì nếu thiếu cơ sở khoa học thì Hành chính công không thể tồn tại.

®Từ cách tiếp cận trên chúng ta cóthể đi đến một kết luận: Hành chính công là hoạt động thực thi quyền hành pháp của Nhà nước,là sự tác động có tổ chức và là sự điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật của Nhà nước tới các quá trình xã hội và hành vi của con người được các cơ quan hành chính Nhà nước từ trung ương đến địa phương tiến hành nhằm duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật,thoả mãn nhu cầu hợp pháp của công dân, trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc đạt được các mục tiêu của quốc gia một cách hữu hiệu nhất trong từng giai đoạn phát triển.

Câu 3: Phân tích sự khác biệt giữa hành chính công và hành chính tư (có ví dụ minh hoạ).

Khái niệm hành chính công xuất hiện và được sử dụng rất phổ biến ở các nước có nền kinh tế thị trường phát triển mạnh, nơi mà khu vực tư nhận đóng vai trò quan trọng. Hành chính công là một khái niệm để phân biệt với “hành chính tư”. sự khác nhau căn bản ở đây nằm ở hai khái niệm “công” và ‘tư”, nhưng càng ngày 2 khái niệm Hành chính công mới đáp ứng được, hay hình thức liên doanh ngày càng được áp dụng và nó đã đạt được hiệu quả cao nên việc phân biệt Hành chính công và Hành chính tư ngày càng trở nên khó khăn. Tuy vậy, nó vẫn có nhữg điểm khác nhau mang tính nguyên tắc đó là:

- Mục tiêu hoạt động: Đặc điểm nổi bật của bất kỳ một cơ quan Hành chính công nào là hoạt động vì mục đích công cộng, lợi ích của cộng đồng, trong khi đó mục tiêu chủ yếu của hành chính tư là lợi nhuận, phục vụ mọi người vị động cơ lợi nhuận.

Ví dụ: Một Chính phủ được thành lập ra, hoạt động vì mục đích quản lý chung cho xã hội, điều hoà lợi ích của các cộng động, có nghĩa là Chính phủ hoạt động vì lợiích của cả đất nước chứ không vì một cá nhân hay tổ chức nào. Nhưng một công ty do tư nhân lập ra, nó tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch cụ cho cộng độg người không vì lợi ích của người tiêu dùng hay của cộng đồng mà là vì lợi nhận do hoạt động này đem lại cho họ.

- Tính chính trị: Hành chính công vì tính chất chính trị của tổ chức, trong mọi hoạt động của mình Hành chính côngluôn mang màu sắc chính trị và bị các mục tiêu chính trị chi phối, gây ảnh hưởng . Nhưng hành chính tư lại không hề có màu sắc chính trị, nó hoạt động mà không hề bị tác động bởi một động cơ chính trị nào.

Ví dụ: Chính phủ hoạt động trên những nguyên tắc, mục tiêu mà Đảng chính trị đã lập ra Chính phủ, nghĩa là hoạt động của Chính phủ phải nằm trong khuôn khổ đường lối của Đảng chính trị đề ra và luôn mang màu sắc chính trị. Ngược lại hình chính tư của một công ty chỉ bị chi phối bởi lợi nhuận, họ không bị đường lối chính trị của đảng nào lôi kéo, họ đứng bênlề của các mục tiêu chính trị, họ chỉ tuân thủ các mục tiêu của tổ chức mình đề ra và của pháp luật.

- Tính quyền lực: Hành chính công mang tính quyền lực Nhà nước, tính mệnh lệnh cưỡng chế rất cao. Hành chính tư không mang tính quyền lực Nhà nước tính cưỡng chế không cao.

Ví dụ: quyết định của Bộ trưởng và giám đốc của người đứng đầu một doanh nghiệp. Một được đảm bảo bằng quyền lực Nhà nước, một đảm bảo bằng điều lệ doanh nghiệp.

- Cơ sở pháp lý: Hành chính công có những thủ tục hết sức phức tạp, phải tuân theo một trình tự thủ tục do pháp luật quy định, không được phá bỏ, nó luôn luôn cứng nhắc, mang tính quan liêu, chậm chạp,hiệu quả hoạt động thấp. Còn Hành chính tư cũng phải tuân theo một số quy tắc nhưng nó lại mềm dẻo và linh hoạt hơn rất nhiều và thủ tục thì đơn giản và dễ dãng thực hiện.

Ví dụ: trong một phiên họp thường kỳ của Chính phủ, phải tổ chức tại một ngày nhất định trong tháng và phải do Thủ tướng chủ trì (hay uỷ nhiệm), trong phiên họp phải tuân theo các thủ tục nhất định không thể làm khác, không thể thay đổi, nhưng tại một công ty sản xuất kinh doanh thì các phiên họp có thể tiến hành bất cứ lúc nào, miễn là giải quyết tốt công việc của công nty, các thủ tục đơn giản, nếu cần thiết có thể bỏ qua nhiều công đoạn.

- Quy mô tổ chức hoạt động: Quy mô của Hành chính công trên nguyên tắc rất lớn, có thể bao trùm cả xã hội hay một lĩnh vực rộng lớn. Nhưng Hành chính tư lại có quy mô linh hoạt, tuỳ vào từng tổ chức mà áp dụng quy mô.

Ví dụ: Bộ máy của Chính phủ là bộ máy đặc biệt về phạm vi, tầm cỡ, cũng như sự đa dạng của các hoạt động mà Chính phủ thực hiện hơn nữa hoạt động của Chính phủ có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều yếu tố. Còn hành chính tư chỉ có phạm vi trong tổ chức đó và chỉ ảnh hưởng trong phạm vi nhất định. (Tập đoàn Boeing là tập đoàn xuyên quốc gia tuy nhiên tính toàn bộ các cán bộ quản lý chỉ bằng 1/13 Bộ công chức hành chỉnh của Hoa Kỳ).

- Hoạt động của Hành chính công chịu áp lực của xã hội và mọi quyết định của Hành chính công đều phù hợp và đáp ứng được lợi ích của cộng đồng, đó là sự đồng hành của Hành chính công với xã hội, nghĩa là mọi quyết định hay hoạt động của Hành chính công phải tham khảo ý kiến của công chúng, còn Hành chính tư không cần quan tâm đến điều này.

- Tài chính hoạt động: hành chính công sử dụng mặt khối lượng lớn về vật chất và tài chính hoạt động nên sai sót của nó ảnh hưởng lớn đến kinh tế- xã hội. Tài chính hoạt động từ ngân sách Nhà nước. Hành chính tư sử dụng khối lượng nhỏ tài chính vật chất sai sót ảnh hưởng ở phạm vi nhỏ, tài chính hoạt động tự có.

Ví dụ: Chi phí tài chính của hệ thống hành pháp Hoa Kỳ gấp 10 lần chi phí tài chính của 5 tập đoàn lớn nhất ở Hoa Kỳ.

- Chủ thể và khách thể của Hành chính công và Hành chính tư khác nhau. Chủ thể của Hành chính công là các cơ quan cảunn, các cá nhân được uỷ quyền và các chủ thể này có những đặc điểm là mang tính quyền lực Nhà nước, hoạt động rộng khắp trên các mặt của đời sống xã hội, quản lý thông qua các quyết định hành chính và hành vi hành chính. Còn hành chính tư chủ thể của có thể là cá nhân hay tổ chức đứng ra thành lập tổ chức đó, chủ thể này chỉ có quyền lực tổ chức, chỉ có quyền quản lý trong phạm vi tổ chức, họ có thể quản lý tổ chức bằng nhiều biện pháp và hình thức mà pháp luật cho phép.

Ví dụ: Chủ thể quản lý của Hành chính công là cơquan Nhà nước, Chính phủ hoạt động trong tất cả các mặt của đời sống xã hội, còn công ty chỉ quản lý mặt sản xuất kinh doanh mà mình đăng ký, chủ thể là giám đốc công ty hay hội  đồng quản trị.

- yêu cầu đối với đội ngũ những người tham gia hoạt động: Kỹ năng cần có đối với nhà hành chính lớn hơn rất nhiều so với nhà điều hành doanh nghiệp. Ví dụ: Trong nền hành chính công kỹ năng lãnh đạo coi là kỹ năng cốt yếu trong điều hành doanh nghiệp lại là kỹ năng quản lý.

Câu 4: Những đặc trưng cơ bản của Hành chính công. Liên hệ thực tiễn hoạt động Hành chính công ở Việt Nam để làm rõ những đặc trưng trên.

Những đặc trưng cơ bản của nền hành chính Nhà nước:

- Tính lệ thuộc vào chính trị và hệ thống chính trị: Nền hành chính trước hết là phục vụ chính trị, thực hiện những nhiệm vụ chính trị do cơ quan quyền lực Nhà nước quyết định. Hành chính nhà nước là trung tâm thực thi các quyết định của hệ thống chính trị.

Nền hành chính Việt Nam luôn thực hiện các nhiện vu do Đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam đề ra, ở đây nền hành chính mang đầy đủ bản chất của nước Việt Nam – Nhà nước của dân, do dân và vì dân. hành chính nhà nước ở nước ta là yếu tố cấu thành hệ thống chính trị. Trong hoạt động thực thi quản lý Nhà nước, hành chính nhà nước là yếu tố quan trọng quá trình hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước cả hệ thống chính trị.

- tính pháp quyền: Là phải đảm bảo nền hành chính hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật Nhà nước. Mọi hoạt động đều phải tuên thủ pháp luật và hành chính là thực thi quyền lực nên phải đi đầu trong việc tuân thủ pháp luật.

Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và với tư cách là công cụ của Nhà nước pháp quyền nên nền hành chính mang đậm tính pháp quyền, nghĩa là tính cưỡng bức của Nhà nước, nó hoạt động theo quy tắc đòi hỏi mọi cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, công chức, đều phải nắm vững quyền lực, sử dụng đúng đắn quyền lực, đảm bảo đúng chức năng và thẩm quyền của mình khi thực thi công vụ đồng thời phải nâng cao uy tín về chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực trí tuệ. Kết hợp chặt chẽ yếu tố quyền lực và yếu tố uy tín.

- Tính liên tục, tương đối ổn định và thích ứng: Hành chính là phục vụ nhân dân mà công việc này phải làm hàng ngày, thường xuyên cho nên nền hành chính Nhà nước phải đảm bảo tính liên lục, ổn định để không bị gián đoạn trong bất kỳ tình huống nào. Tuy vậy ngoài liên tục và ổn định ra thì chưa đủ, nó còn phải bao gồm tính thích ứng vì xã hội luôn luôn phát triển, biến động. Vì vậy nền hành chính cũng phải có những thay đổi để không bị lạc hậu và đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

 - Nền hành chính ở Việt Nam khá ổn định và hiện nay đang liên lục đổi mới để đáp ứng được nhu cầu phát triển của đất nước, nó liên tục phát triển và ngày càng hoàn thiện.

- Tính chuyên môn hoá và nghề nghiệp cao: Các hoạt động trong nền hành chính Nhà nước có nội dung phức tạp, đa dạng nên nó đòi hỏi rất cao đến các kiến thức xã hội và chuyên môn của các nhà hành chính. Vì vậy tiêu chuẩn về kiến thức chuyên môn và năng lực quản lý phải trở thành một tiêu chuẩn cơ bản của côngchức.

ở Việt Nam hiện nay nền hành chính đã đang xây dựng những tiêu chuẩn rất cơ bản và khá khắt khe đối với viên chức hành chính, họ chỉ là những viên chức hành chính nếu họ đáp ứng được đầy đủ các tiêu chuẩn đưa ra, vì vậy được lựa chọn kỹ càng thì nền hành chính của nước ta trong tương lai sẽ có các viên chức có năng lực.

- Tính hệ thống thức bậc chặt chẽ: Nền hành chính Nhà nước bao gồm một hệ thống định chế theo thứ bậc chặt chẽ và thông suốt từ Trung ương đến địa phương, trong đó cấp dưới phục tùng cấp trên,nhận chỉ thị mệnh lệnh và chịu sự kiểm tra thường xuyên của cấp trên. Các cơ quan hoạt động trong phạm vi thẩm quyền được giao. Tuy vậy, hệ thống này cũng có tính linh hoạt tương đối để không trở thành một hệ thống xơ cứng và quan liêu.

Nền hành chính Việt Nam hình thành một hệ thống chặt chẽ từ Trung ương gồm Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ đến địa phương bao gồm các Uỷ ban nhân dân các cấp và các cơ quan trực thuộc. Các cơ quan ở địa phương phải chịu sự quản lý và kiểm tra của các cơ quan Trung ương, bên cạnh đó các cơ quan chuyên môn phải chịu sự quản lý song trùng.

- Tính không vụ lợi: Hành chính Nhà nước có nhiệm vụ phục vụ lợi ích công và lợi ích công dân. Mọi hoạt động trong hệ thống hành chính Nhà nước đều mang tính chất phục vụ chứ không theo đuổi mụcđích lợi nhuận. Vì vậy hành chính hoạt động phải vô tư, tận tâm, trong sạch.

Tại Việt Nam, nền hành chính phục vụ hết mình cho công dân, nó không hề vụ lợi và ngày nay đang đấu tranh để làm cho nền hành chính Việt Nam ngày càng trong sạch và vì lợi ích cộng đồng hơn nữa.

- Tính nhân đạo: Xuất phát từ bản chất nhân đạo của Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Vì vậy tất cả các hoạt động của nền hành chính đều vì con người và phục vụ cộng đồng, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, không gây phiên hà cho nhân dân. Hoạt động quản lý mang tính thuyết phục là chính, sự cưỡng bức chỉ là biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo để mọi vi phạm phải được xử lý chứ không phải chỉ nhằm để trừng phạt.

Nhà nước Việt Nam có bản chất là Nhà nước của nhân dân và do nhân dân, vì dân vì vậy tôn trọng quyền lợi và lợi ích hợp pháp của công dân là xuất phát điểm của hệ thống lật, thể chế quy tắc, thủ tục hành chính. Các công chức không được quan liêu, cửa quyền, hách dịch, gây phiên hà cho dân khi thi hành công vụ. Mặt khác, hiện nay chúng ta xây dựng nền kinh tế thị trường nên nền hành chính càng đảm bảo tính nhân đạo để hạn chế tối đa mạt trái của nền kinh tế thị trường, thúc đẩy kinh tế- xã hội phát triển bền vững.

Câu 5. Nguyên tắc hoạt động của hành chính công được thể hiện trong điều kiện cụ thể ở Việt Nam như thế nào?

Nguyên tắc hoạt động là những tư tưởng chỉ đạo nền tảng cơ bản của một tổ chức, trong hoạt động quản lý các nhà quản lý đều phải tìm kiếm các nguyên tắc cần thiết nhằm đảm bảo hiệu quả hoạt động của tổ chức.

Xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, trong hoạt động quản lý Nhà nước trên cơ sở nguyên tắc chỉ đạo đã được khẳng định qua thực tiễn của cách mạng Việt Nam là: “Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ và Nhà nước quản lý”  và có sự nghiên cứu, áp dụng những thành tựu của hành chính học và kinh nghiệm hoạt động của nhiều nền hành chính trên thế giới, có thể đúc kết và rút ra các nguyên tắc sau đây của nền hành chính Việt Nam.

- Nguyên tắc quan trọng nhất hiện nay của chúng ta là Đảng lãnh đạo toàn diện không chỉ hoạt động quản lý Nhà nước mà cả hoạt động của hành chính Nhà nước

- Nhân dân tham gia quản lý và giám sát sự hoạt động của hành chính Nhà nước theo nguyên tắc “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.

Bộ máy hành chính Nhà nước phải được tổ chức một cách gọn nhẹ gần dân nhất để giải quyết mọi công việc hàng ngày của dân một cách nhanh nhất, mọi hoạt động thuộc hành chính Nhà nước đều phục vụ nhân dân.

- Tập trung dân chủ trong hoạt động hành chính Nhà nước: Xuất phát từ bản chất của Nhà nước ta là Nhà nước xã hội chủ nghĩa đơn nhất, nên nền hành chính Nhà nước ta phải đảm bảo tăng cường tính thống nhất và tập trung cao quyền lực vào Nhà nước trung ương, bên cạnh đó việc mở rọng tính dân chủ mạnh mẽ cho chính quyền địa phương.

Tập trung dân chủ trong hoạt động hành chính Nhà nước còn thể hiện thông qua cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương đến cơ sở cũng như mối quan hệ trongviệc thực hiện các quyết định hành chính.Tính tập trung dân chủ không đối lập với tính thứ bậc (cấp trên, cấp dưới) trong hoạt động hành chính Nhà nước.

- Hoạt động hành chính Nhà nước phải tuân thủ pháp luật Nhà nước đã quy định, quản lý theo pháp luật và bằng pháp luật. Nền hành chính có hiệu lực và hiệu quả phải đề cao và thể hiện đầy đủ nguyên tắc Nhà nước pháp quyền, luôn tuân thủ pháp luật, Nhà nước Việt Nam có sự phân định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của 3 loại cơ quan quản lý Nhà nước, có sự phân công, phối hợp, cân  bằng, thống nhất giữa 3 loại cơ quan này.

- Kết hợp quản lý theo ngành và theo lĩnh vực và theo lãnh thổ: yêu cầu quản lý thống nhất theo ngành và lĩnh vực là nhằm vào yêu cầu phát triển thống nhất các mặt chiến lược, quy hoạch, phân bổ điều tra. Yêu cầu quản lý thống nhất theo lãnh thổ là đảm bảo sự phát triển tổng thể các ngành, các  lĩnh vực, các mặt hoạt động trên một đơn vị hành chính lãnh thổ nhằm thực hiện sự quản lý toàn diện. Hai lĩnh vực quản lý này phải được kết hợp thống nhất theo luật pháp và dưới sự điều hành thống nhất của nền hành chính.

- Nguyên tắc công khai: Đây là một nguyên tắc được nhiều nước vận dụng, vì công khai trong hoạt động hành chính Nhà nước không chỉ là cách thức để mở rộng sự giám sát, tham gia của nhân dân mà còn là cách thức để hành chính Nhà nước tự hoàn thiện mình.

- Phân biệt và kết hợp quản lý nhà nước với quản trị kinh doanh: Nhà nước nói chung và nền hành chính nói riêng không thực hiện chức năng kinh doanh và không can thiệp trực tiếp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị. Nhưng bên cạnh đó bộ máy hành chính vận dụng sáng tạo và kết hợp đúng mức những nguyên tắc quản lý kinh doanh vào các hoạt động hành chính Nhà nước về dịch vụ công cộng. Và cũng là để nâng cao tính tự quản, khuyến khích các đơn vị kinh doanh có hiệu quả, phát huy sáng tạo của công dân thì nên tách các đơn vị này ra khỏi nền hành chính.

- Nguyên tắc kết hợp chế độ làm việc tập thể với chế độ một thủ trưởng: ở nước ta hiện nay đang tồn tại 2 loại hình cơ quan: Một là cơ quan thẩm quyền chung hoạt động theo chế độ tập thể, các cơ quan này phải đảm bảo việc tập thể thực sự, tránh việc dân chủ và tập thể hình thức. Hai là cơ quan thẩm quyền riêng hoạt động theo chế độ một thủ trưởng quyết định, đối với loại cơ quan này thì thủ trưởng cơ quan phải biết phát huy sức mạnh tập thể và phong cách làm việc dân chủ.

Câu 6: Hành chính công có mối tương quan với các ngành khoa học như thế nào? (Làm rõ tính khoa học liên ngành của hành chính công).

Hành chính học là khoa học lấy quản lý hành chính làm đối tượng nghiên cứu chính. Có thể địnhnghĩa hành chính học là khoa học nghiên cứu các quy luật quản lý có hiệuquả những công việc xã hội của các tổ chức hành chính Nhà nước.

Hành chính học là một khoa học ra đời muộn hơn nhiều ngành khoa học khác và do tính chất đặc biệt của đối tượng nghiên cứu – hoạt động qủn lý hành chính nhà nước nên hành chính học có sự liên kết chặt chẽ với các ngành khoa học. Hành chính học là một khoa học liên ngành và mang tính ứng dụng cao.

1.Hành chính học và chính trị học

chính trị học là khoa học nghiên cứu về tổ chức và đời sống chính trị của xã hội, về những đường lối, chính sách đối nội, quan hệ đối ngoại. chính trị học là khoa học nghiên cứu về đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp, đấu tranh giữa các tầng lớp xã hội có những quyền lợi khác nhau, là khoa học nghiên cứu về quyền lực chính trị trong xã hội ở giai cấp; hành chính học là khoa học về những quy luật tổ chức và vận hành bộ máy Nhà nước, về hoạt động quản lý của bộ máy nhà nước. Hành chính học vận dụng những lý luận cơ bản của chính trị học trong những nghiên cứu vè tổ chức hành chính và quản lý hành chính. Nếu chính trị học là khoa học mang nặng đặc điểm lý luận thì hành chính học là một khoa học liên ngành mang nặng đặc điểm ứng dụng.

2.Hành chính học với luật học

Luật học là một môn khoa học xã hội lấy qui tắc pháp lý trong các hiện tượng xã hội làm chất lượng nghiên cứu. Quy luật quan trọng của hành chính học là hành chính dựa vào luật pháp. quản lý hành chính vừa phải chịu sự chỉ đạo và chế ước của luật pháp, vừa vận dụng luật pháp để định ra những pháp quy của nền hành chính trong việc quản lý Nhà nước đối với toàn bộ xã hội. Mặt khắc hành chính học lại làm sinh động và phong phú thêm những nội dung của luật học. Vì vậy, giữa luật học và hành chính học tồn tại một mối quan hệ thẩm thấu lẫn nhau và giao thoa với nhau.

3.Hành chính học với kinh tế học

hành chính học nghiên cứu những vấn đề có liên quan đến việc quản lý mọi mặt trong xã hội của Nhà nước trong đó có kinh tế. Kinh tế học là một khoa học nghiên cứu cách thức của con người trong việc sử dụng các nhân tố sản xuất có hiệu quả để thoả mãn tối đa nhu cầu vô hạn của con người.

Hành chính học và kinh tế học có mối quan tâm chung về các vấn đề: tài chính công; thuế khoá. Hiện nay các nước phát triển kinh tế hỗn hợp với sự điều tiết của Nhà nước và bản thân cơ chế thị trường thì kinh tế ngày càng được áp dụng rộng rãi và đóng gopa quan trọng vào sự phát triển của hành chính học.

4.Hành chính học và xã hội học.

Xã hội học là một môn khoa học nghiên cứu xã hội như một hệ thống toàn vẹn, về những thể chế xã hội khác nhau, về các tiến trình và các nhóm xã hội với các mối quan hệ phức tạp của chung với mục đích tìm ra quy luật vận hành một xã hội tốt đẹp. Hành chính học vận dụng những lý luận, phương pháp và nguyên tắc trong xã hội học vào quản lý hành chính, bổ sung thêm vào nội dung của hành chính học. Những lý luận, nguyên tắc của hành chính học cũng phải nhờ vào thực tiến thực thi và nghiệm chứng trong hành chính.

5.Hành chính học với tâm lý học

tâm lý học là khoa học về thế giới nội tâm của con người và động cơ dẫn đến các hành vi của họ. Hành chính học trong khi nghiên cứu để tìm ra những quy luật quản lý hành chính nhà nước có hiệu quả cần dựa vào lý luận và phương pháp của tâm lý học, vì con người với những đặc điểm hành vi của họ cũng là một trong những vấn đề trọng tâm của những nghiên cứu trong hành chính học.

6.Hành chính học với quản lý học

Hành chính học là khoa học nghiên cứu những quy luật quản lý của nền hành chính. Khoa học quản lý nghiên cứu những quy luật quản lý nói chung. Quản lý học lấy mọi loại quản lý làm đối tượng nghiên cứu do đó phạm vi của nó hẹp hơn. Những nguyên lý nguyên tắc trong khoa học quản lý mang tính chất chủ đạo trong nghiên cứu của hành chính học, ngược lại những nguyên lý của hành chính học thuộc phạm trù của khoa  học quản lý,song cụ thể hơn, về chuyên sâu hơn.

Câu 7: So sánh mô hình hành chính công truyền thống (Mô hình bộ máy Thư lại) với mô hình mới của quản lý công.

Một trong những đặc trưng của hành chính học là tính chủ động, sáng toạ, kinh hoạt, thích ứng với các xu hướng của thời đại. Vì vậy khi nghiên cứu chức năng hành chính cũng cần tiếp cận đến sự chuyển đổi của nền hành chính học. Một trong những học giải tiêu biểu đã tập hợp và hệ thống hoá hoạt động của tổ chức hành chính dưới dạngbộ máy thư lại là học thuyết của nhà xã hội học Đức Marc Weben (1864- 1920). Mô hình này đượcgọi là mô hình hành chính công truyền thống.

Mô hình hành chính công truyền thống được tổ chức trên các nguyên tắc:

- Hợp pháp hoá các lĩnh vực hoạt động  thành các nhiệm vụ chính thức.

- Sắp xếp bộ máy hành chính theo hệ thống thứ bậc hình tháp cấp dưới phục tùng cấp trên và chịu sự kiểm soát của cấp trên.

- Tính khách quan: Các viên chức Nhà nước hành động theo một trật tự khách quan trong mối liên hệ với cá nhân bên trong và các cá nhân bên ngoài.

- Xây dựng các quy chế văn bản và áp dụng theo thể thực nhất định dựa trên cơ sở pháp luật, phù hợp với pháp luật bảo vệ pháp luật.

- Tính trung lập: Các viên chức được lựa chọn trên cơ sở năng lực chuyên môn không phụ thuộc vào địa vị xã hội sự trung thành hay sự ủng hộ.

Từ thập niên 80 của thế kỷ XX mô hình hành chính công truyền thống ngày càng bộc lộ những nhược điểm hẫng hụt đối với những nước công nghiệp phát triển, nhất là khi có sự biến đổi lớn lao về tầm nhìn xây dựng lại cơ cấu xã hội, tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghiệp. Nói cách khác là thực tiễn đời sống xã hội, bối cảnh bên trong và bên ngoài đòi hỏi có một mô hình hành chính học mới hiện đại xuất hiện. Người ta đã nghiên cứu tìm nhiều cách thức khác nhau để tâm cho hành chính công thích ứng với tình hình mới, đòi hỏi mới. Từ đó tư tưởng quản lý công ra đời thay thế cho tư tưởng hành chính công. Và 2 mô hình này có những điểm khác biệt sau:

#Tiêu thức so sánh

1.Mục tiêu của nền hành chính

+ hành chính công truyền thống

- Bảo đảm đúng chu trình, đúng quy tắc, thủ tục hành chính (coi trọng yếu tố đầu vào).

- Đánh giá việc quản lý hành chính qua việc xem xét mức độ thực thi các quy tắc, thủ tục hành chính.

+ quản lý công  hiện đại

- bảo đảm kết quả tốt nhất, hiệu quả cao nhất (đảm bảo vến đề đầu ra).

- Dùng các tiêu chí cụ thể để đánh giá kết quả quản lý hành chính.

2.Yêu cầu đối với công chức.

+ hành chính công truyền thống

- Trách nhiệm của người công chức, nhà quản lý là giám sát việc thực hiện và giải quyết công việc theo quy chế, thủ tục, quy tắc sẵn có.

- Những quy định, điều kiện để công thức thực hiện công vụ theo hệ thống thứ bậc rất chặt chẽ , cứng nhắc theo quy định.

- Thời gian làm việc của công chức được quy định chặt chẽ, có quyđịnh về thời gian làm việc

Còn tiếp

cvc bhxh-1646485884
tlontaphanhchinhcong tomtat-1646488164

 

Bình luận